TOP 5 ścieżek trekkingowych na Maderze – mapa
Na wyspie jest aż 30 tras trekkingowych z niesamowitymi widokami o różnym stopniu trudności i długości. Przespacerujesz się tu szlakami górskimi, a nawet ścieżkami prowadzącymi przez klify tuż nad oceanem i lewadami. A czym tak właściwie są lewady? To sieć małych kanałów irygacyjnych, sprowadzających wodę z północny na południe wyspy. Ich budowa rozpoczęła się już w XVI wieku, ostatnie kanały pochodzą z lat 40. XX wieku. Woda z lewad zarówno zasila elektrownie wodne, jak i nawadnia okoliczne pola i uprawy. Piesze wycieczki wzdłuż lewad można uprawiać przez cały rok. Niektóre z kanałów są wydrążone w stromych skałach, inne w dolinach. Podczas wędrówki mijamy wodospady lub przechodzimy tunelami. Warto zabrać ze sobą prowiant, latarkę oraz dobre buty – ścieżki mogą być śliskie.
Nowe zasady wstępu na szlaki piesze na Maderze (od 2026 roku)
Od 2026 roku na Maderze obowiązują nowe zasady korzystania z oficjalnych, sklasyfikowanych tras pieszych (PR). Zostały one wprowadzone przez IFCN we współpracy z Uniwersytetem Madery i mają na celu ograniczenie tłoku, poprawę bezpieczeństwa oraz ochronę przyrody.
Najważniejsza informacja dla turystów jest następująca: na wiele popularnych szlaków nie można już wejść „z marszu”.
Każda osoba niezależnie od wieku, narodowości czy statusu musi:
- zarejestrować się,
- zarezerwować wejście na konkretną trasę i godzinę przez oficjalną platformę SIMplifica.
Na trasach obowiązują limity dzienne oraz 30-minutowe sloty czasowe (od wschodu do zachodu słońca), które regulują liczbę osób wchodzących na szlak. Nawet mieszkańcy Madery mają bezpłatny, ale obowiązkowo rejestrowany dostęp.
Dla turystów indywidualnych standardowa opłata za wejście wynosi 4,50 € za osobę (wyjątkiem jest PR1 – Pico do Areeiro → Pico Ruivo, gdzie po ponownym otwarciu w 2026 roku obowiązywać będą wyższe stawki). Płatność odbywa się w momencie rezerwacji, a zmiany lub zwroty są możliwe wyłącznie wtedy, gdy IFCN zamknie trasę lub wprowadzi ograniczenia (np. z powodu pogody).
Przed wyjściem na szlak zawsze warto:
- sprawdzić aktualny status trasy (otwarta / z ograniczeniami / zamknięta),
- upewnić się, czy dana trasa ma status PR i wymaga rezerwacji,
- zaplanować godzinę wejścia z wyprzedzeniem.
Nowe zasady oznaczają konieczność lepszego planowania, ale w praktyce przekładają się na bezpieczniejsze, spokojniejsze i przyjemniejsze wędrówki po Maderze.
W praktyce nowe zasady dotyczą oficjalnych, sklasyfikowanych tras pieszych (PR) zarządzanych przez IFCN – nie każdej ścieżki czy spaceru na wyspie. Warto pamiętać, że nawet jeśli szlak jest oznaczony jako „otwarty”, nie zwalnia to z obowiązku wcześniejszej rezerwacji, jeśli ma on status trasy PR. Ponieważ lista tras objętych systemem oraz ich dostępność mogą się zmieniać, zawsze najlepiej sprawdzić aktualne informacje bezpośrednio przed planowanym wyjściem.
Dlaczego wprowadzono nowe zasady na szlakach na Maderze?
W ostatnich latach najpopularniejsze szlaki na Maderze były mocno przeciążone, szczególnie w sezonie dochodziło do tłoku, kolejek na wąskich odcinkach, sytuacji niebezpiecznych oraz większego zużycia przyrody. Wprowadzenie limitów wejść i rezerwacji ma na celu lepsze rozłożenie ruchu w ciągu dnia, zwiększenie bezpieczeństwa turystów oraz ochronę wyjątkowego krajobrazu wyspy. W praktyce oznacza to mniej chaosu na trasach, więcej przestrzeni do spokojnego wędrowania i przyjemniejsze doświadczenie dla wszystkich.
A jakie są najpopularniejsze szlaki? Sprawdź!
1. Vereda dos Balcões
- Stopień trudności: łatwy
- Dystans: 3 km w obie strony
- Czas przejścia: 1 godzina 30 minut
- Oznaczenie: PR 11
Trasa PR11 Vereda dos Balcões znajduje się w górskiej miejscowości Ribeiro Frio, we wschodniej części wyspy. Dojazd z Funchal zajmuje około 40 minut samochodem. To jedna z najprostszych i mniej wystawionych na ekspozycję tras. Nachylenie ścieżki jest tak małe, że aż nieodczuwalne, dlatego dadzą sobie tutaj radę także osoby, które nie mają najlepszej kondycji. PR 11 to też dobry pomysł na krótki spacer z dziećmi.
Początek trasy, czyli Ribeiro Frio, jest atrakcją samą w sobie – znajdziesz tu ogrody, strumyki, malutkie wodospady i stawy z pstrągami. Ścieżka na początku biegnie przez gęsty las wawrzynowy, a w pewnym momencie zwęża się i wchodzi pomiędzy wysokie, skalne ściany, które pokryte są mchem i winoroślami. Można poczuć się tutaj jak w Alicji w Krainie Czarów – klimat jest naprawdę bajkowy. Po 45-minutowym spacerze dotrzesz na punkt widokowy. Przy dobrej pogodzie z Balcoes możesz podziwiać zieloną dolinę Ribeira da Metade, a także panoramę na trzy najwyższe szczyty wyspy: Pico do Areeiro, Pico das Torres, Pico Ruivo oraz formację skalną Penha d’Aguia.
2. Levada das 25 Fontes
- Stopień trudności: średni
- Dystans: 9,5 km w obie strony
- Czas przejścia: 3-4 godziny w obie strony
- Oznaczenie: PR 6
Początek trasy prowadzącej do Lewady 25 Źródeł znajdziesz nieopodal parkingu przy drodze ER110. Od tego miejsca czeka Cię jeszcze 2-kilometrowy spacer drogą asfaltową. Odcinek ten można jednak przejechać busem, który kursuje co kilka minut. Dopiero przy chatce w Rabacal rozpoczyna się właściwy szlak PR 6. Trasa jest raczej łatwa, jednak pojawiają się tutaj znacznie wyraźniejsze podejścia niż przy szlaku na Balcoes. Czasami na trasie występują też strome przepaście – są jednak odpowiednio zabezpieczone.
Szlak wije się tutaj przez las laurowy, tworząc przepiękne tunele z drzew i krzewów. Podczas wędrówki towarzyszyć Ci będzie śpiew ptaków. Po drodze natkniesz się na kilka punktów widokowych z panoramą na zalesione wzgórza. Na końcu tej ścieżki zobaczysz lagunę Lagoa das 25 Fontes i jej liczne wodospady, które spadają po pokrytych mchem skałach. Wysoka, porośnięta roślinnością ściana, po której sączy się woda wprost do jeziorka – to coś, co zapamiętasz na długo. Wycieczkę można też wydłużyć o spacer do wodospadu Risco.
3. Vereda da Ponta de São Lourenço
- Stopień trudności: średni
- Dystans: 6 km w obie strony
- Czas przejścia: 3 godziny w obie strony
- Oznaczenie: PR 8
Vereda da Ponta de São Lourenço to wędrówka najbardziej wysuniętą na wschód częścią wyspy – półwyspem św. Wawrzyńca. Szlak rozpoczyna się w Baia d’Abra, na końcu drogi ER109. Można tam zostawić wypożyczony samochód na bezpłatnym parkingu lub dojechać autobusem nr 113. Na tę trasę warto wybrać się z samego rana. W ten sposób ominiesz największe tłumy i jeśli wstaniesz wystarczająco wcześnie – zobaczysz spektakularny wschód słońca. Półwysep św. Wawrzyńca ma wręcz półpustynny klimat i nie znajdziesz tu żadnego schronienia przed słońcem, więc warto pamiętać o zabraniu wody, nakrycia głowy i kremu z filtrem.
Półwysep ma pochodzenie wulkaniczne i zdecydowanie różni się od reszty wyspy. Trasa rozpoczyna się zejściem w dół, a następnie wejściem pod górę po drewnianej kładce. Po przejściu tego odcinka zaczyna się prawdziwa magia! Kręty szlak oferuje widoki na pionowe klify, fale z hukiem uderzające w wystające z wody skały i surowy krajobraz półwyspu smaganego silnym wiatrem. Sceneria zapiera tutaj dech w piersiach i pozwala docenić potęgę matki natury. Na trasie czeka Cię kilka męczących podejść i odcinków prowadzących tuż przy krawędzi – warto zachować ostrożność.
4. Levada do Caldeirão Verde
- Stopień trudności: średni
- Dystans: 13 km w obie strony
- Czas przejścia: 6 godzin w obie strony
- Oznaczenie: PR 9
Levada do Caldeirão Verde startuje w parku leśnym Queimadas. Wędrówka zaczyna i kończy się w tym samym miejscu – to tak naprawdę spacer tam i z powrotem, tą samą trasą. Na początek szlaku najlepiej dojechać samochodem, tuż obok znajduje się duży parking, na którym bez problemu zostawisz auto. Większość trasy przebiega przez las, dzięki czemu nie musisz obawiać się zbyt intensywnego słońca. Warto jednak zabrać ze sobą latarkę, która przyda się przy przejściu przez 4 tunele.
Lewada zabierze Cię w głąb doliny São Jorge – kilkukrotnie przecinając strome zbocza i oferując spektakularną panoramę na zielone wzgórza i wodospady. Najpierw prowadzi przez las, gdzie możesz podziwiać bujną roślinność, ale po 2-3 kilometrach wędrówki trasa staje się o wiele bardziej widowiskowa, odsłaniając dolinę i liczne wodospady. Fragmenty trasy PR 9 przechodzą przez tunele, które niegdyś zostały ręcznie wykute w skałach. Wisienką na torcie jest jednak jezioro, do którego wpada ponad 100-metrowy wodospad. Jezioro znajduje się w otoczeniu wielkich liści paproci i soczyście zielonych drzew, dzięki czemu można poczuć się jak w tropikach.
5. Pico Areeiro do Pico Ruivo
- Stopień trudności: trudny
- Dystans: 12/14 km w obie strony
- Czas przejścia: 6-7 godzin w obie strony
- Oznaczenie: PR 1
Szlak łączący Pico Areeiro i najwyższy szczyt Madery – Pico Ruivo, jest najbardziej ekscytującym i najpiękniejszym szlakiem górskim na całej wyspie. Jedynym sposobem, aby dostać się na parking przy Pico Areeiro, czyli na początek trasy PR 1, jest wynajem samochodu, złapanie stopa lub skorzystanie z lokalnych wycieczek turystycznych. Niestety nie dojeżdża tam żaden autobus. Wyruszając na wędrówkę tą trasą, trzeba być przygotowanym na duży wysiłek – do pokonania jest ponad 1000 m przewyższeń. Trasa prowadzi też przez nieoświetlone tunele, więc zabierz ze sobą latarkę.
Już po pierwszym kilometrze szlaku trafisz na punkt widokowy – Ninho da Manta. W zależności od pogody i pory dnia możesz zobaczyć białe obłoki chmur tuż pod Twoimi stopami lub typowo górski krajobraz ze strzelistymi szczytami. Nieco dalej ścieżka prowadzi prosto przez wąską grań Pedra Rija – odcinek jest dobrze zabezpieczony, ale i tak potrafi przyspieszyć bicie serca. Następnie dotrzesz na rozwidlenie szlaku w okolicy Pico do Gato. Ścieżka zachodnia jest krótsza (5,6 km) i łatwiejsza od wschodniego wariantu (7 km), obie jednak trawersują zbocza Pico das Torres. Cała trasa jest bogata w typowo wysokogórskie, dramatyczne krajobrazy. Z tego powodu może zająć Ci nieco dłużej, niż podają przewodniki – co chwilę będziesz zatrzymywać się, aby podziwiać te cudowne widoki!
Szlaki na Maderze – podsumowanie informacji
Madera oferuje niezwykłą różnorodność tras trekkingowych – od łatwej i widokowej Vereda dos Balcões, przez pełną wodospadów Levada das 25 Fontes i zielone zakątki Levada do Caldeirão Verde, po surowe krajobrazy Vereda da Ponta de São Lourenço oraz spektakularną wysokogórską trasę z Pico Areeiro na Pico Ruivo. Warto jednak pamiętać, że od 2026 roku na część szlaków obowiązuje rejestracja wejścia, dlatego planując wyprawę, należy wcześniej sprawdzić aktualne zasady i zarezerwować dostęp..
