Atrakcje Indonezji: najważniejsze informacje
- Najlepszym miejscem w Indonezji dla miłośników nurkowania jest Raja Ampat w Papui Południowo-Zachodniej, gdzie żyje około 75% znanych gatunków koralowców twardych.
- Najpiękniejsze indonezyjskie świątynie to Uluwatu i Tanah Lot na Bali oraz buddyjski Borobudur na Jawie.
- Najbardziej spektakularne wulkany kraju to Bromo z kalderą Morza Piasku i Kawah Ijen z turkusowym jeziorem kraterowym – oba na Jawie.
- Na rajski wypoczynek w Indonezji najlepiej sprawdza się Gili Air przy Lomboku – wyspa bez ruchu samochodowego, za to z żółwiami tuż przy brzegu.
- Wśród przyrodniczych atrakcji Indonezjii wyróżniają się Park Narodowy Komodo koło Flores, wodospad Tumpak Sewu na Jawie i Jezioro Toba na Sumatrze.
- Kulturę Bali najlepiej poznasz w Ubud w głębi wyspy, gdzie czekają tarasy ryżowe, świątynie i galerie sztuki.
- Najbardziej niezwykły region kulturowy Indonezji to Tana Toraja na Sulawesi, słynący z domów tongkonan i skalnych grobowców.
Wakacje w Indonezji – co warto zwiedzić?
Planując wakacje w Indonezji, szybko odkryjesz, że w tym wyspiarskim kraju nie ma jednego centrum, wokół którego kręci się cała reszta. Największe skarby Indonezji leżą na kilkunastu wyspach oddalonych od siebie o setki, a czasem tysiące kilometrów.
W poniższym (do pewnego stopnia subiektywnym, ale nieprzypadkowym) zestawieniu znalazły się świątynie na klifach i w dżungli, wulkany, wodospady, parki narodowe i kameralne wyspy, a także regiony, w których zwiedzanie Indonezji oznacza głównie spotkanie z jej mieszkańcami. Ale zanim ruszysz, zajrzyj do przewodnika po kierunku, jakim jest Indonezja, i przeczytaj rozmowę z Piotrem Śmieszkiem o Indonezji.
1. Raja Ampat (Papua Południowo-Zachodnia)
Archipelag Raja Ampat to ponad 1500 wysp, wysepek i raf u zachodnich wybrzeży Papui. Liczby mówią tu więcej niż przymiotniki: żyje tu około 75% wszystkich znanych gatunków koralowców, a podczas jednego 90-minutowego nurkowania przy Cape Kri naliczono 374 gatunki ryb (co stanowi rekord świata).
Na powierzchni wyspy Raja Ampat wyglądają niczym wapienne grzybki porośnięte dżunglą, a najsłynniejszy widok na nie rozciąga się z platformy w Piaynemo. Uwaga, to raczej kierunek dla tych, którzy w zamian za brak tłumów zaakceptują pewne niedogodności: najpierw trzeba dolecieć do Sorong, później przesiąść się na prom. Widoki wynagradzają ten trud!

2. Świątynia Uluwatu (Bali)
Świątynia Uluwatu na Bali stoi na krawędzi siedemdziesięciometrowego klifu opadającego wprost do Oceanu Indyjskiego – i to położenie, a nie sama architektura, robi tu największe wrażenie. To jedna z sześciu najważniejszych świątyń Bali.
Większość turystów odwiedza Uluwatu późnym popołudniem, żeby obejrzeć pokaz tańca Kecak – godzinne widowisko przy akompaniamencie wyłącznie chóru mężczyzn. Pamiętaj o zakryciu ramion i kolan (sarong otrzymasz w cenie biletu) i… pilnuj swoich okularów – makaki opanowały tu sztukę wymiany łupu na jedzenie. Okolica słynie też z fal rafowych i plaż pod klifami – wielu uznaje je za najpiękniejsze plaże Bali.
3. Wulkan Bromo (Jawa)
Wulkan Bromo nie jest ani najwyższy, ani największy na Jawie, a mimo to cieszy się największym zainteresowaniem. Powód jest prosty: stożek o wysokości 2329 metrów wyrasta z tzw. Morza Piasku – szarej, piaszczystej równiny na dnie kaldery Tengger.
Klasyczny plan zakłada pobudkę koło pierwszej w nocy i przejazd jeepem na Penanjakan (2770 m n.p.m.), skąd ogląda się wschód słońca nad kalderą. Potem zjeżdża się na dno Morza Piasku i pokonuje około 250 stopni na krawędź dymiącego krateru. Tylko zabierz ciepłą kurtkę – o świcie bywa poniżej 7 stopni.
4. Wyspa Gili Air (Lombok)
Wyspę Gili Air obejdziesz w półtorej godziny, a przez cały spacer nie miniesz ani jednego samochodu – obowiązuje tu zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Do dyspozycji zostają wyłącznie ekologiczne środki transportu: rowery i konne bryczki cidomo.
Największym atutem Gili Air jest jednak to, co zaczyna się kilkanaście metrów od brzegu. W okolicy Turtle Point żółwie zielone i szylkretowe można zobaczyć nawet kilka minut po wejściu do wody. Wyspa jest spokojniejsza niż sąsiednia Gili Trawangan i lepiej wyposażona niż senne Gili Meno. Pamiętaj jednak, że dostęp do bankomatów może być tu bardzo ograniczony, zatem gotówkę wypłać jeszcze na Lomboku.
5. Świątynia Tanah Lot (Bali)
Świątynia Tanah Lot, czyli dosłownie „ziemia w morzu”, stoi na skalistej wysepce tuż przy zachodnim wybrzeżu Bali. Według tradycji założył ją w XVI wieku kapłan Dang Hyang Nirartha, a legenda głosi, że nieustannie strzegą jej węże morskie z jaskini u podstawy skały.
To, co zobaczysz podczas wycieczki do świątyni, zależy od pływów. Przy odpływie podejdziesz suchą stopą do skały; przy przypływie świątynia zostaje odcięta i wygląda, jakby unosiła się na wodzie. Pamiętaj jednak, że wnętrze dostępne jest wyłącznie dla modlących się, a droga prowadzi przez rozległy targ pamiątek. Zachody słońca są tu piękne, ale będziesz je dzielić ze sporym tłumem.

6. Świątynia Borobudur (Jawa)
Borobudur koło Yogyakarty powszechnie uznaje się za największą świątynię buddyjską świata. Powstała na przełomie VIII i IX wieku, przez stulecia została zapomniana, a na Listę UNESCO trafiła w 1991 roku – po restauracji, podczas której rozebrano i złożono z powrotem ogrom tworzących ją kamiennych bloków.
Świątynia Borobudur to dziewięć poziomów ułożonych jak trójwymiarowa mapa buddyjskiej kosmologii: od świata pożądań, przez świat form, po świat bezforemności. Po drodze miniesz 2672 płaskorzeźby i 504 posągi Buddy, a na górnych tarasach – 72 ażurowe stupy. Wejście do świątyni jest jednak limitowane i wymaga rezerwacji.
7. Wodospad Tumpak Sewu (Jawa)
Jawajski wodospad Tumpak Sewu to nie jeden spadający strumień, lecz półkolista ściana wody o wysokości około 120 metrów. W tle, przy dobrej pogodzie, widać stożek Semeru – najwyższego szczytu Jawy (3676 m).
Z górnego tarasu bez wysiłku zrobisz efektowne zdjęcie, ale prawdziwe wrażenie robi dopiero dno kanionu. Zejście prowadzi po bambusowych drabinach i linach, przez śliskie skały i bród w rzece – trwa to 30–45 minut w dół i nawet 75 minut w górę. To miejsce zwiedzaj w porze suchej, najlepiej wczesnym rankiem; po opadach grożą tu gwałtowne przybory wody.
8. Park Narodowy Komodo (Flores)
Park Narodowy Komodo to jedno z nielicznych miejsc, gdzie warany z Komodo – ogromne jaszczurki – żyją na wolności. Szacuje się, że populacja w Parku wynosi około 3400 osobników. Największe jaszczury świata są jadowite; ich toksyny zaburzają krzepliwość krwi, dlatego po parku można przemieszczać się wyłącznie w towarzystwie strażnika.
Wielkie gady to nie jedyna atrakcja Parku. Z grzbietu wyspy Padar rozciąga się widok na trzy zatoki o piasku w trzech odcieniach, a Pink Beach zawdzięcza swój kolor drobinom czerwonych koralowców i otwornic. Park Narodowy Komodo zwiedza się zazwyczaj podczas rejsów z Labuan Bajo.

9. Wulkan Kawah Ijen (Jawa)
Wulkan Kawah Ijen słynie ze zjawiska błękitnych płomieni. Taki efekt wywołują palące się gazy siarkowe, widoczne wyłącznie po ciemku, najlepiej mniej więcej między drugą w nocy a czwartą nad ranem. Po wschodzie słońca uwagę przyciąga turkusowe jezioro kraterowe – jeden z najbardziej kwaśnych zbiorników naturalnych na świecie, o pH bliskim zeru.
Trekking zaczyna się w nocy przy bramie Paltuding, a trasa liczy około trzech kilometrów pod górę. Potrzebujesz czołówki, ciepłej kurtki i maski gazowej z filtrem – zwykła maseczka nie wystarczy. Po drodze miniesz górników wynoszących kosze z siarką ważące 70–90 kilogramów. Wcześniej jednak sprawdź szczegóły – dostęp do dna krateru bywa okresowo zamykany.
10. Tana Toraja (Sulawesi)
Region Tana Toraja w górach południowego Sulawesi to propozycja dla osób, które chcą zobaczyć Indonezję z zupełnie innej strony. Pierwsze rzucają się w oczy domy tongkonan – drewniane, na palach, z dachami wygiętymi jak dziób łodzi i fasadami obwieszonymi rogami bawołów.
Najważniejsza jest tu jednak kultura niematerialna, czyli tradycyjne ceremonie. Pogrzeby rambu solo’ trwają po kilka dni i gromadzą setki gości, a zmarły do czasu uroczystości pozostaje w domu rodzinnym. Ciała chowa się później w skalnych grobowcach w Lemo czy Londa, a przed nimi ustawia tau-tau – drewniane figury przedstawiające zmarłych. Pamiętaj, że to żywa duchowość, a nie widowisko dla turystów; jedź z lokalnym przewodnikiem i zawsze pytaj o zgodę na zdjęcia.
11. Ubud – tarasy ryżowe Tegallalang i święty las małp (Bali)
Miasto Ubud na Bali leży kilkadziesiąt kilometrów od nadmorskich kurortów i pełni rolę kulturalnego centrum wyspy. Kilka kilometrów na północ ciągną się tarasy ryżowe Tegallalang, nawadniane systemem subak – wspólnotowym sposobem gospodarowania wodą. Idź rano i przygotuj drobne; w kilku miejscach na trasie zbierane są datki.
W samym mieście czeka Sacred Monkey Forest Sanctuary, czyli małpi las w Ubud: 12,5 hektara starego drzewostanu, trzy XIV-wieczne świątynie i ponad tysiąc makaków (karmienie jest zabronione, a jedzenia lepiej nie zabierać na teren lasu – małpy nic sobie nie robią z prawa własności). Inne atrakcje Ubud to pałac królewski z wieczornymi pokazami tańca, muzea malarstwa, spacer grzbietem Campuhan Ridge, joga i tradycyjne masaże.

12. Jezioro Toba (Sumatra)
Jezioro Toba na Sumatrze Północnej to największe jezioro wulkaniczne świata: liczy sto kilometrów długości i około 500 metrów głębokości. Powstało w kalderze po supererupcji sprzed około 74 tysięcy lat – największym wybuchu wulkanicznym czwartorzędu (popiół z wulkanu dotarł aż do Afryki!).
Na środku jeziora leży Samosir, wyspa wielkości Singapuru, zamieszkana przez lud Batak. Znajdziesz tam drewniane domy rumah bolon o siodłowych dachach, kamienne stoły w Ambarita i królewskie grobowce w Tomok. Na 900 metrach nad poziomem morza jest chłodniej niż na wybrzeżu, a tempo życia znacząco zwalnia – i to właśnie ta cisza czyni Jezioro Toba i Samosir jednymi z najmniej oczywistych atrakcji Indonezji.
Indonezja – kraj wielu światów
Indonezja rozciąga się na szerokości ponad 5 tysięcy kilometrów, obejmuje tysiące wysp i aż trzy strefy czasowe, a między poszczególnymi regionami zmieniają się nie tylko krajobrazy, lecz także języki, religie, kuchnia i lokalne tradycje. Jawa jest gęsto zaludniona, wulkaniczna i pełna zabytków, Sumatra bardziej dzika i porośnięta lasem równikowym, Sulawesi wyróżniają niezwykłe kultury, a wschodnie krańce archipelagu przypominają już zupełnie inny świat. Bali jest bez wątpienia jednym z najpiękniejszych miejsc w kraju, ale pokazuje tylko niewielki fragment tego, czym jest Indonezja. Jeśli masz więcej czasu, warto potraktować podróż po niej jak kilka różnych wyjazdów połączonych w jeden.
